Zekat Nedir? 2024 Yılı Zekat Hesaplama ve Nisap Miktarı Rehberi
Zekat, İslam dininin en temel finansal direğidir. Kelime manası olarak "temizlenme", "artma" ve "bereket" anlamına gelir. Zengin Müslümanların, yılda bir kez sahip oldukları varlıklarının belirli bir kısmını ihtiyaç sahiplerine dağıtması işlemidir. Bu yazımızda, 2024 yılı güncel verileriyle zekatın tüm detaylarını inceleyeceğiz.
Zekat Kimlere Farzdır?
Zekatın bir Müslümana farz olması için bazı temel kriterlerin bir arada bulunması gerekir. Kişi; Müslüman, akıl sağlığı yerinde, hür ve buluğ çağına ermiş olmalıdır. Ancak en kritik şart "zenginlik" ölçütüdür. İslam hukukuna göre asli ihtiyaçlarından (ev, araba, ev eşyası gibi) fazla olarak nisap miktarı mala sahip olan ve bu malın üzerinden bir kameri yıl geçen herkes zekat ile yükümlüdür.
2024 Nisap Miktarı Ne Kadar?
Nisap miktarı, zekat yükümlülüğünün başladığı alt sınırdır. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın kabul ettiği görüşe göre bu miktar 80.18 gram altın veya buna eşdeğer nakit/ticari maldır. 2024 yılında altın fiyatlarının yükselmesiyle birlikte bu miktar nakit bazında yaklaşık 200.000 TL civarına tekabül etmektedir.
Hangi Mallardan Zekat Verilir?
Zekata tabi olan varlıklar artıcı (nami) nitelikte olanlardır. Bunlar temel olarak dört grupta toplanır:
Nakit ve Döviz
Elde bulunan nakit paralar, bankadaki mevduatlar ve her türlü döviz birikimi zekat hesabına dahil edilir.
Altın ve Gümüş
Külçe, sikke veya ziynet eşyası fark etmeksizin tüm altın ve gümüş varlıklar (nisabı geçiyorsa) zekata tabidir.
Ticari Mallar
Satmak amacıyla alınan her türlü emtia (arazi, dükkan, mal) güncel piyasa değeri üzerinden hesaplanır.
Hisse ve Kripto
Yatırım amaçlı tutulan hisse senetleri ve dijital varlıklar (Bitcoin vb.) zekat hesabına güncel kurla girer.
Zekat Nasıl Hesaplanır? (Pratik Yöntem)
Hesaplama yaparken önce zekata tabi tüm varlıklarınızı (nakit + altın + mal + alacaklar) toplayın. Ardından, bir yıl içinde ödenmesi gereken borçlarınızı bu toplamdan çıkarın. Kalan miktar 80.18 gram altın değerinden fazlaysa, bu miktarı 40'a bölün. Çıkan rakam sizin ödemeniz gereken zekat miktarıdır. Formül basitçe şöyledir: (Varlıklar - Borçlar) x 0.025.
Sıkça Sorulan Sorular
Ziynet eşyaları (takılar) zekata dahil midir? ▼
Evet, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın ve Hanefi mezhebinin görüşüne göre kadınların kullandığı altın ve gümüş takılar, nisap miktarına ulaşıyorsa zekata tabidir. Şafii mezhebinde ise kullanım amaçlı takılar zekattan muaf tutulabilmektedir.
Gayrimenkul ve araçtan zekat verilir mi? ▼
İçinde oturulan ev, kullanılan araç ve iş yerindeki demirbaş eşyalar zekattan muaftır. Ancak yatırım amacıyla alınan gayrimenkullerden elde edilen kira geliri veya ticaret amacıyla alınan konut/araçların kendisi zekat hesabına dahil edilir.
Kripto paraların zekatı nasıl hesaplanır? ▼
Kripto varlıklar dijital bir değer ve emtia olarak kabul edildiği için, zekat verilecek günkü piyasa değeri (borsa kuru) üzerinden hesaplamaya dahil edilmeli ve %2.5 oranında zekatı verilmelidir.
Zekat kimlere verilemez? ▼
Zekat; anneye, babaya, büyükanneye, büyükbabaya, çocuklara ve torunlara verilemez. Ayrıca eşler de birbirine zekat veremez. Zekatın temel amacı, bakmakla yükümlü olmadığınız ihtiyaç sahiplerine yardım etmektir.